Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; Blogger_Importer has a deprecated constructor in /home/u7878120/hayvanhaklariizleme.org/wp-content/plugins/blogger-importer/blogger-importer.php on line 44
Çevresel Uygulamalarımız Koronavirüs Benzeri Salgınları Daha Mümkün Kılıyor – HAKİM – Hayvan Hakları İzleme Komitesi
09 Nis

Çevresel Uygulamalarımız Koronavirüs Benzeri Salgınları Daha Mümkün Kılıyor

Salgınların hikayesini anlatma şeklimiz bizi “doğanın kurbanları” olarak resmediyor. Gerçek ise tam tersi.

Yazı: Sigal Samuel, Vox.com, 31 Mart 2020

Çeviri: Ozan Kara

“Çevresel ve sosyal politikalarımız -ormanları yok etmek ya da barınma krizine çözüm bulamamak gibi- daha önce zararsız olan bir mikrobun yıkıcı bir salgına yol açmasını çok daha olası hale getiriyor.” Bu 2017’de ‘Pandemic’ kitabını yazan Sonia Shah’in argümanı. Shah, çok sayıda salgını inceledikten sonra insanların bu salgınlarda büyük ve göz ardı edilen bir rol oynadığını gördü.

Sigal Samuel: Birçok kişinin aklındaki yerleşik anlayış, koronavirüs salgınının suçlusunun ‘egzotik’ hayvanlar olduğu yönünde. Yani onların kirli olduğu ve bizleri öldürmek için can atan sayısız patojen barındırdığı fikri… Bu söylem neden hatalı?

Sonia Shah: Öncelikle bizler de kendi bedenlerimizde birçok mikrop barındırıyoruz. İnsanlar sürekli olarak daha sonra patojenlere (hastalık yapıcı etkenlere) dönüşen mikropları hayvanlara bulaştırıyorlar; yani bizler de başka türler için hastalık kaynağıyız. Ancak hiçbirimiz bunun hakkında konuşmuyoruz.

Yabani hayvanlar ile insan bedeni arasına yollar inşa ediyoruz. Şehirlerimiz, madenlerimiz, çiftliklerimiz için büyük miktarda arazi kullanıyoruz ve bunu yaparken habitatlarını yok ediyoruz. Her gün 150 canlı türünün yok olmasının sebebi bu. Geriye kalan canlılar ise, onlara bıraktığımız küçük yaşam alanlarına sıkışmak zorunda kalıyorlar.

Yarasaların yaşadığı ormanı yok ederseniz öylece çekip gitmezler; arka bahçenizdeki ağaçlara tünerler. Bu da onların dışkılarıyla temasınızı daha kolay hale getirir.

Sigal Samuel: Savunduğunuz şey daha bütünsel, sistemler arası bir yaklaşıma benziyor.

Sonia Shah: Dünya çapında güncel bir akım var; buna “tek sağlık” deniyor. Yani insan sağlığı hayvanların, ekosistemlerin ve diğer toplumların sağlığıyla bağlantılıdır. Bu bağın etkenlerini kapsamlı bir şekilde incelemeliyiz, zira sorunun temeli burada yatıyor. Aksi takdirde yayılmaya devam edecek sorunların yalnızca üstünü çizmekle kalırız.

Sigal Samuel: Aslında kene kaynaklı hastalıklara baktığımızda, örneğin laym (lyme) hastalığında da benzer bir nokta dikkatimi çekiyor.

Sonia Shah: Evet, laym ile ilgili durum da benzer. ABD’nin kuzeydoğusundaki el değmemiş ormanlarda, bir zamanlar zengin bir biyoçeşitlilik vardı; bu ormanlarda keseli sıçan ve çizgili sincap gibi orman türleri yaşıyor, kene popülasyonunu kontrol altında tutmada büyük rol oynuyorlardı. Fakat son 50 yıl içinde şehrin çeperleri ormanlara doğru genişledikçe keseli sıçan ve çizgili sincap gibi hayvanların sayıları görece azaldı. Şimdi daha çok, kene popülasyonuyla küçük ölçekte mücadele edebilen beyaz ayaklı fareleri ve geyikleri görüyoruz. Keseli sıçanlar sadece kendini temizlerken bile haftada yüzlerce kene yok ederken beyaz ayaklı fareler haftada yalnızca 50 tanesini yok edebiliyor. 

Yani daha az keseli sıçan olduğunda, daha fazla kene olacaktır. Ve buna bağlı olarak da lyme gibi kene kaynaklı hastalık salgınlarına yakalanma olasılığınız da artacaktır.

Sigal Samuel: Koronavirüsün Çin’deki bir canlı yabani hayvan pazarından yayıldığı gerçeği, beni diğer ülkelerdeki endüstriyel hayvancılık sistemi hakkında düşünmeye itiyor. Bu tesislerde çok sayıda hayvan kalabalıklar halinde sıkıştırılmış durumdalar. Koronavirüs krizi et üretimine dair düşüncelerimizi gözden geçirmemiz için bir uyarı mıdır? 

Sonia Shah: Bu tesisler saatli bomba gibiler ve mevcut krizle yüzleşmeyi bitirdiğimizde de hala var olacaklar. Farkına varmamız gereken şey şu: Salgınların, iklim değişikliği afetlerinin hepsi, gezegen üzerindeki ayak izimizle ilişkili. Şimdiye dek doğal kaynakların çoğunu kullanageldik ve artık bunların faturasını ödüyoruz. Doğayla aramızdaki ilişkinin temellerini gerçekten değiştirmediğimiz sürece yıkımlar arasında sallanmaya devam edeceğiz.

Yazı: Samuel, Sigal. “Our Environmental Practices Make Pandemics like the Coronavirus More Likely.” Vox, Vox, 31 Mar. 2020

* Orijinal yazı kısaltılarak çevrilmiştir. Röportajın tamamını İngilizce okumak için vox.com sitesini ziyaret edebilirsiniz.